HALİL RENAS GÜMÜŞTEKİN

BIR YANGINDA EKONOMI ÜZERINE DÜŞÜNMEK

Bir gönüllülük deneyiminden ekonomi dersi…

İlk kez gönüllü olarak bir yangın tatbikatına katıldığımda, gerçek yangın başlamadan çok önce ter içindeydim. Hortum taşımak, ekipman hazırlamak, koordinasyon sağlamak… Her şey hız ve dikkat istiyordu. O gün anladım ki itfaiyecilik sadece cesaretle değil, kaynak yönetimiyle ilgilidir — sınırlı zamanı, suyu ve enerjiyi en doğru şekilde kullanmak zorundasınız.

İstanbul İtfaiyesi’nde yaptığım gönüllü çalışma sırasında, ekonominin aslında her yerde var olduğunu fark ettim. Bir itfaiye ekibi nasıl ki elindeki sınırlı kaynakları dikkatle yönetmek zorundaysa, toplumlar da aynı prensiple yaşar. Her saniye, her damla su, her karar bir maliyettir. Yanlış bir hortum hamlesi sadece bir hata değil, bazen bir “fırsat maliyeti”dir — kimi zaman da hayatlarla ölçülür.

O an anladım ki ekonomi sadece grafiklerde ya da ders kitaplarında yaşayan bir kavram değildir. Dengenin, dayanışmanın ve paylaşımın ta kendisidir.
İtfaiye istasyonunda ekip çalışması bir seçenek değil, yaşam biçimiydi. Herkes görevini bilir, herkes birbirine güvenir. Bu dayanışma duygusu bana verimli bir piyasanın canlı örneğini hatırlattı: rekabetin yerini işbirliği almıştı, üretkenliği ise ortak amaç besliyordu.

Bir saha tatbikatı sonrası yangından etkilenen ailelere yardım götürdüğümüzde, ekonomik eşitsizliğin insan yüzünü ilk kez bu kadar yakından gördüm. Bazı aileler her şeyini kaybetmişti, bazıları ise yardım edebilecek durumdaydı. Fark sadece maddi değildi; sistemseldi. O an, ekonominin özünün insanı korumak olduğunu fark ettim. Büyüme, ancak kırılganlığı azaltıyorsa anlamlıydı.

O günlerden sonra benim için ekonomi artık sadece kârı artırmak değil, kayıpları azaltmak demek oldu — fırsat kaybını, erişim kaybını, insan onurunun kaybını.

Bir yangında öğrendim:
Ekonomi, sahip olduklarımızla en değerli olanı koruma sanatıdır.